Manifest Chcemy wspierać ludzi mądrych i odważnych

Prawa i obowiązki radnego

Ustawy o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa w sposób jednolity kształtują konstrukcję mandatu radnego. Mandat radnego jest to zbiór praw i obowiązków oraz związanej z nimi odpowiedzialności przysługujący radnemu jako reprezentantowi wspólnoty samorządowej. Mandat radnego jest mandatem wolnym. Radny nie jest związany instrukcjami (poleceniami) wyborców, nie ma obowiązku składać im sprawozdań ze swojej działalności, a wyborcy nie mają możliwości odwołania go. Jedyną sankcją, jaką mogą zastosować, jest nie wybranie go w kolejnych wyborach.

Obowiązki radnego

  • radny powinien kierować się dobrem wspólnoty samorządowej, którą reprezentuje. Powinien utrzymywać więź z mieszkańcami i ich organizacjami, przyjmować ich postulaty i przekazywać je organom jednostki samorządu terytorialnego do rozpatrzenia. Zobowiązany jest ponadto do brania udziału w pracach rady gminy (powiatu), sejmiku województwa i jej komisji.
  • radny zobowiązany jest składać oświadczenia o stanie majątkowym zawierające w szczególności informacje o zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mieniu, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, a także dane o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz dotyczące zajmowania stanowisk w spółkach prawa handlowego. Oświadczenie powinno zawierać informacje dotyczące majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską.
  • Uprawnienia radnego
  • radnemu, z racji wykonywanej funkcji, przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych.
  • ochronie podlega również stosunek pracy radnego. - jego rozwiązanie wymaga uprzedniej zgody rady gminy (powiatu) lub sejmiku województwa, której radny jest członkiem. Mają one obowiązek odmówić zgody, jeżeli podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu. Ponadto pracodawca ma obowiązek zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów jednostki samorządu terytorialnego, w której sprawuje mandat. Za okres zwolnienia z pracy radny nie ma prawa do wynagrodzenia.
  • ma prawo do diety, jeśli rada gminy (powiatu) lub sejmik województwa, którego jest członkiem, tak postanowi. Dieta jest to rekompensata za czas pracy lub czas wolny poświęcony na działalność związaną z wykonywaniem mandatu. Rada gminy (powiatu) lub sejmik województwa decydują o wysokości diet. Z tym tylko zastrzeżeniem że dieta radnego nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie półtorakrotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Przy czym w przypadku gmin i powiatów jest to maksymalna wysokość diety. Ulega ona zmniejszeniu w jednostkach o mniejszej liczbie mieszkańców.

Prawo