Manifest Chcemy wspierać ludzi mądrych i odważnych

Samorząd terytorialny po 1989 roku

Powrót do samorządu terytorialnego w klasycznym znaczeniu stał się możliwy dopiero po „okrągłym stole”, wyborach 4 czerwca 1989 roku i powołaniu rządu Tadeusza Mazowieckiego. Początek tego procesu stanowiło wprowadzenie samorządu gminnego na mocy serii ustaw z 1990 roku, w tym ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie terytorialnym. Zerwano z instytucjami typu radzieckiego, nie „cywilizując” rad narodowych, lecz znosząc je, by od nowa stwory rzeczywisty samorząd.

17 października 1992 roku została uchwalona tzw. Mała Konstytucja. Według niej samorząd terytorialny stał się podstawową formą organizacji lokalnego życia publicznego. Przyznawała ona jednostkom samorządu terytorialnego osobowość prawna. Zapewniała uprawnienia do mienia komunalnego. Zapewniała mieszkańcom prawo podejmowania rozstrzygnięć w drodze referendum lokalnego. Przyznawała rangę konstytucyjną podziałowi zadań samorządu terytorialnego na własne i zlecone. Zapewniała jednostkom samorządu terytorialnego swobodę określania w granicach ustaw swoich struktur wewnętrznych, przy wyodrębnieniu organów stanowiących, wybieranych w wyborach powszechnych, równych i w głosowaniu tajnym, oraz organów wykonawczych. Mała Konstytucja jako dochody jednostek samorządu terytorialnego wskazała dochody własne, subwencje i dotacje.

W 1998 roku, już pod rządem Konstytucji RP, która weszła w życie 17 października 1997 roku, przeprowadzono – w ramach szerszego programu reform ustrojowych – reformę samorządową polegającą na utworzeniu dwóch wyższych szczebli jednostek: powiatu i województwa, przy całkowitej zmianie kształtu terytorialnego województw.

Dalsze przeobrażenia prawa samorządowego to ustawa z 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, wprowadzająca do naszego ustawodawstwa ustrojowego, zasadę bezpośredniego wyboru – jednoosobowych, a nie kolegialnych – organów wykonawczych.

Dodaj komentarz

Średniowieczne formy samorządu na ziemiach polskich

Reklama